จากสาเหตุต่างๆ เมื่อทำการซ่อมแซมอาการบาดเจ็บของท่อปัสสาวะ เนื้อเยื่อแผลเป็นจะก่อตัวและหดตัว ทำให้ช่องท่อปัสสาวะแคบและปิดสนิท เยื่อบุผิวภายในบางลง และบางส่วนผ่าน metaplasia ไปเป็นเยื่อบุผิว stratified squamous; lamina propria ไม่ต่อเนื่อง และโครงสร้างไซนัสหลอดเลือดของ Corpus Cavernosum จะถูกแทนที่ด้วยเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่มีเส้นใยจำนวนมาก และเนื้อเยื่อเกี่ยวพันไม่มีขอบเขตที่ชัดเจนกับเนื้อเยื่อ Corpus Cavernosum และทั้งสองก็สานต่อกัน การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ส่งผลให้ท่อปัสสาวะตีบ โดยทั่วไป ไม่แนะนำให้ทำการสวนท่อปัสสาวะเป็นระยะๆ สำหรับผู้ป่วยที่มีท่อปัสสาวะตีบ
ท่อปัสสาวะตีบเป็นหนึ่งในโรคที่พบบ่อยในระบบทางเดินปัสสาวะ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ด้วยการพัฒนาของอุตสาหกรรมต่างๆ เช่น การขนส่งและการก่อสร้าง ตลอดจนการใช้เครื่องมือภายในและการผ่าตัดท่อปัสสาวะเพิ่มมากขึ้น อุบัติการณ์ดังกล่าวจึงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั้งในประเทศที่พัฒนาแล้วและกำลังพัฒนา สาเหตุทั่วไปของการตีบของท่อปัสสาวะ ได้แก่ สาเหตุที่มีมาแต่กำเนิด การอักเสบ บาดแผล สาเหตุจากสาเหตุอื่นๆ ที่ไม่ทราบสาเหตุ
เนื่องจากท่อปัสสาวะในผู้ชายยาวกว่าผู้หญิง ประกอบกับตำแหน่งทางกายวิภาคและโครงสร้างเนื้อเยื่อที่แตกต่างกัน จึงมีความไวต่อปัจจัยต่างๆ เช่น การบาดเจ็บและการติดเชื้อมากกว่า ในขณะเดียวกันก็ได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางสังคมด้วย และโรคนี้มักเกิดในผู้ชายที่เป็นผู้ใหญ่
1. สาเหตุของการตีบตันของท่อปัสสาวะ
การตีบของท่อปัสสาวะสามารถจำแนกได้เป็นกระตุกและอินทรีย์
1.1 Spasmodic urethral stricture เป็นอาการชั่วคราวที่เกิดจากการหดตัวของกล้ามเนื้อหูรูดของท่อปัสสาวะภายนอก สาเหตุที่กระตุ้นอาจรวมถึงท่อปัสสาวะอักเสบ นิ่วในท่อปัสสาวะ การใช้อุปกรณ์ท่อปัสสาวะ หรือความต้องการทางเพศที่ผิดปกติ เป็นต้น การตีบตันของกล้ามเนื้อกระตุกสามารถรักษาได้ด้วยวิธีการที่ครอบคลุม รวมถึงการกำจัดสิ่งกระตุ้น การแช่น้ำร้อนในอ่าง ยาระงับประสาทและยาแก้ปวด และยาแก้ปวดกระตุก ซึ่งมักจะช่วยบรรเทาอาการได้
1.2 การตีบตันอินทรีย์สามารถจำแนกได้เป็น 3 ประเภทตามสาเหตุ:
a: ท่อปัสสาวะตีบแต่กำเนิด เช่น ท่อปัสสาวะตีบตันภายนอก ลิ้นท่อปัสสาวะ ฯลฯ
b: ท่อปัสสาวะตีบอักเสบ ซึ่งอาจเกิดจากโรคหนองใน วัณโรค หรือการติดเชื้อที่ไม่เฉพาะเจาะจง รูปร่างของการตีบนั้นซับซ้อนกว่าและระดับนั้นรุนแรงกว่า การตีบของท่อปัสสาวะอักเสบส่วนใหญ่ได้รับการรักษาด้วยการขยายท่อปัสสาวะในระยะแรกหลังการควบคุมการติดเชื้อ และการใช้สายสวนแบบฝังแน่นอาจทำให้เกิดการตีบของท่อปัสสาวะได้เช่นกัน
c: การตีบของท่อปัสสาวะจากบาดแผลเป็นประเภทที่พบบ่อยที่สุด เกิดจากการบาดเจ็บที่ท่อปัสสาวะอย่างรุนแรง การรักษาเบื้องต้นที่ไม่เหมาะสม หรือการรักษาที่ไม่เหมาะสม
1.3 ระดับ ความลึก และความยาวของการตีบตันค่อนข้างมาก และมักมีตีบเพียงอันเดียว โรคหนองในอาจมีการตีบหลายครั้ง การตีบตันอาจเกิดขึ้นรองจากการติดเชื้อ ส่งผลให้เกิดผนังอวัยวะในท่อปัสสาวะ การอักเสบของฝีเย็บในท่อปัสสาวะ ต่อมลูกหมากอักเสบ หรือท่อน้ำอสุจิ-ออร์คิติส หากไม่สามารถบรรเทาการอุดตันของการไหลเวียนของปัสสาวะได้เป็นเวลานาน อาจนำไปสู่ภาวะน้ำเกิน (hydronephrosis) การทำงานของไตเสียหาย และภาวะยูเรีย (uremia) ได้ในที่สุด
2. อาการทางคลินิกของการตีบตันของท่อปัสสาวะ
อาการของการตีบของท่อปัสสาวะอาจแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับความรุนแรง ขอบเขต และกระบวนการพัฒนา อาการหลักมีดังนี้
2.1 ปัสสาวะลำบาก โดยมีอาการรุนแรงจนปัสสาวะไม่ออก ในระยะแรก การปัสสาวะจะยาก ระยะเวลานานขึ้น กระแสปัสสาวะจะแยกออก และค่อยๆ กระแสปัสสาวะจะบางลงและช่วงของปัสสาวะสั้นลง แม้จะปรากฏเป็นหยดก็ตาม เมื่อกล้ามเนื้อ detrusor หดตัวแต่ไม่สามารถเอาชนะความต้านทานของท่อปัสสาวะได้ ปัสสาวะที่ตกค้างจะเพิ่มขึ้น และอาจนำไปสู่การกลั้นปัสสาวะไม่อยู่หรือปัสสาวะไม่ออก
2.2 ท่อปัสสาวะตีบมักมาพร้อมกับโรคท่อปัสสาวะอักเสบเรื้อรัง มันมักจะนำไปสู่การติดเชื้อในกระเพาะปัสสาวะ, นิ่ว, ท่อน้ำอสุจิ-orchitis ฯลฯ ท่อปัสสาวะใกล้เคียงจะขยายตัวและยังสามารถทำให้เกิดการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะซ้ำ, ฝีในฝีเย็บในท่อปัสสาวะ, ทวารท่อปัสสาวะ, ต่อมลูกหมากอักเสบและหลอดน้ำอสุจิเนื่องจากการกักเก็บปัสสาวะ และจากนั้นทำให้เกิดภาวะ hydronephrosis ของกระดูกเชิงกรานและท่อไตรวมถึงการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะซ้ำ ๆ ในที่สุด ส่งผลให้การทำงานของไตลดลงและแม้กระทั่งภาวะยูรีเมีย
2.3 ความดันในช่องท้องที่เพิ่มขึ้นในระยะยาวอาจทำให้เกิดไส้เลื่อน ริดสีดวงทวาร และทวารหนักย้อยได้
3. การตรวจเสริมสำหรับการตีบของท่อปัสสาวะ
3.1. การคลำท่อปัสสาวะและการตรวจถุงอัณฑะและทวารหนัก
สำหรับภาวะท่อปัสสาวะตีบจากบาดแผล ควรทำการตรวจทวารหนัก ทวารหนัก และต่อมลูกหมากเป็นประจำ หากมีการเคลื่อนตัวของต่อมลูกหมากสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ แสดงว่าตำแหน่งของท่อปัสสาวะตีบสูงขึ้นหรือส่วนที่ตีบตันยาวขึ้น Proctoscopy สามารถระบุได้ว่ามีทวารทวารและขนาดและตำแหน่งของท่อปัสสาวะหรือไม่
3.2. การตรวจสอบสวนท่อปัสสาวะ
การตรวจท่อปัสสาวะสามารถระบุตำแหน่ง ระดับ และความยาวของท่อปัสสาวะตีบได้
3.3. การตรวจหลอดเลือดในท่อปัสสาวะ
การตรวจนี้เป็นพื้นฐานสำคัญในการเลือกวิธีการรักษา
3.4. การตรวจอัลตราซาวนด์ท่อปัสสาวะ
มีข้อดีคือสามารถแยกแยะรูเมนของท่อปัสสาวะ เนื้อเยื่อองคชาต และชั้นของเนื้อเยื่อรอบๆ ท่อปัสสาวะได้อย่างชัดเจน และประมาณความยาวของท่อปัสสาวะตีบได้อย่างแม่นยำ หลีกเลี่ยงการทำ angiography urethral-rectal angiography และการเอ็กซเรย์ซ้ำๆ สำหรับแพทย์และผู้ป่วย จึงมีข้อดีบางประการ
3.5. การถ่ายภาพด้วยคลื่นสนามแม่เหล็กท่อปัสสาวะ
การถ่ายภาพด้วยคลื่นสนามแม่เหล็ก (MRI) มีค่าอ้างอิงที่แน่นอนสำหรับการวินิจฉัยภาวะท่อปัสสาวะตีบหลังกระดูกเชิงกรานหัก
3.6. คนอื่น
การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะรวมมักมีการวิเคราะห์ปัสสาวะและแบคทีเรียที่ผิดปกติ ซึ่งมีความสำคัญต่อการเลือกใช้ยา
4 การรักษา ท่อปัสสาวะตีบ
วิธีการรักษาในปัจจุบันสำหรับการตีบของท่อปัสสาวะส่วนใหญ่ ได้แก่ การขยายท่อปัสสาวะ การผ่าตัดเอ็นโดโตมีท่อปัสสาวะ การรักษาด้วยเลเซอร์ การใส่ขดลวดท่อปัสสาวะ การสร้างท่อปัสสาวะแบบเปิด รวมถึงการผ่าตัดขยายท่อปัสสาวะจากต้นทางถึงปลาย และการสร้างท่อปัสสาวะทดแทน เป็นต้น การเลือกวิธีการรักษาควรขึ้นอยู่กับสาเหตุ ตำแหน่ง ความยาว ภาวะแทรกซ้อน และประวัติการผ่าตัดก่อนหน้าของผู้ป่วยแต่ละราย เพื่อกำหนดแผนการรักษาเป็นรายบุคคล
เนื้อหาของบทความนี้มาจากอินเทอร์เน็ต ผู้เขียนจะไม่รับผิดชอบใดๆ ทั้งสิ้น โดยไม่ได้รับอนุญาตห้ามคัดลอกโดยเด็ดขาด
